Tarık Ali: “Bugün Mısır’daki Kaos, Despot Arap Dünyasında Akan Kanı Gösteriyor”

Sol Defter - 7 Şubat 2011 - Dünya / Güncel Politika

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

Bugün Mısır’daki Kaos Despot Arap Dünyasında Akan Kanı Gösteriyor

Tarık Ali

Büyük Mısırlı şair geçen yüzyılda yazdığı bir şiirde, “Özgürlük sıkıca kapatılmış bir kapının ardında duruyor,” demişti. “Onun kapısına ancak, üzerinden kan akan bir yumrukla dayanılabilir.” Bundan daha ötesi, bugün Arap dünyasının kanayan yumruğudur.

Mısır’da tanık olduğumuz ayaklanmalar, Arap dünyasındaki despotların, Batı’nın ihtiyaçlarına hizmet etmeyi sürdürmeleri koşuluyla yerlerinde kalmalarında bir sakınca görmeyenler ve başvurdukları en sert yöntemler CNN ve BBC dünyasında bir türlü haber olmayanlar açısından ani bir uyanışı temsil etmekteydi. Ancak Batılı yönetimler peri masallarıyla kendilerini uyutmaya çalışmaya devam ederlerken, mağlup ve demoralize durumdaki sıradan yurttaşlar intikam için bileniyorlardı.

Fransız hükümeti, Tunus’ta cumhurbaşkanı Zine El Abidin Ben Ali’yi kurtarmak için kendi paraşütçü birliklerini göndermeyi ciddi ciddi düşünmüştü. İsrail başbakanı Benjamin Netanyahu, kendileri muhtemel sonuca hazırlanmak için yeterli zamanı ve fırsatı bulsunlar diye, Washington’da adamlarına Hüsnü Mübarek’in Mısır’dan ayrılmasını geciktirmeleri için ellerinden ne gelirse yapmalarını tavsiye edip duruyor. İngiltere’nin eski başbakanı Tony Blair bile Mısır diktatörünü ‘iyilikten yana bir güç’ olarak tanımlıyor.

Fakat bütün bunların, bu ayaklanmalarda hayatını kaybeden 200’e yakın demokrasi yanlısı göstericiye bir faydası yok. Sadece bu ülkedeki ölü sayısı, Irak’ta canından olan on binlerce kişiye kıyasla çok az miktarda. Çaresiz durumdaki Filistin Kurtuluş Örgütü de Mübarek’e arka çıkıyor ve Batı Şeria’da Ramallah’ta onunla dayanışma gösterilmesi için bastırıyor.

Nefret Edilesi Figürler

Yemen’de 30 yıldır iktidarda olan başka bir güçlü adamın durumu da sallantıda. Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih nefret edilesi bir figür ve geçen yıl bu ülkeyi ziyaretimde kendi gözlerimle şahit olduğum gibi, hala ABD’nin esaslı desteğine sahip.

Tunus bir yer sarsıntısı idiyse, Mısır’daki ayaklanma bölgenin tümüne yayılan bir depreme dönüştü. Kahire’deki generaller hala kalabalıkları tanklar ve mermilerle dağıtmaya yanaşmıyorlar. Mübarek’le hempalarının ürktüğü bir seçenek olan Tiananmen Meydanı çözümünden yana koymak böylesi koşullarda çok kolay bir karar olmasa gerek.

Peki de bu durumda ne yapacaklar? Kriz bir adım daha ileri giderken, birçok insanın eski istihbarat dairesi şefi olduğu için hiç güven duymadığı cumhurbaşkanı yardımcısı Ömer Süleyman, muhalefi bölme, sokakları temizleme, bir anlaşmaya varma ve Arap Birliği’nin dişsiz başı olan Emir Musa’ya geçici bir dönem için cumhurbaşlığını önerme umudu içerisinde. Onların arzusu, Batı’nın terörle savaş politikalarına katkıda bulunmakta (dolayısıyla, terörün boyutlarını daha da arttırmakta) büyük faydası dokunan eski kurumların, özellikle de gizli devlet aygıtlarının kalıntılarını muhafaza etmeyi başaracak birinin başa gelmesi.

Tam Revizyon

Mısır sokaklarını dolduran milyonlarca insan tam bir revizyon talep ediyorlar. Onların istedikleri, Tunus’taki gibi, siyasal ve toplumsal hakları güvence altına alan yeni bir anayasa. Kararların Tel Aviv ya da Washington’da değil, Kahire’de verileceği bağımsız bir dış politika istiyorlar. İnsanların normal yaşamlarını sürdürmelerini mümkün kılacak bir adım olarak Gazze ablukasının kaldırılmasını talep ediyorlar.

Bu hafta, kitlesel gösterilerle sarsılmış durumdaki Mısır rejimi bir karşı-devrim tehdidini ortaya sürdü. Üniformasız güvenlik güçleriyle hapishaneden salıverilmiş gangsterlerden oluşan Mübarek yanlısı güçler protestoculara saldırarak, Tahrir Meydanı’nda kargaşa yaratmayı amaçladılar. Kamu güvenliğini sağlamak üzere harekete geçmesi istenen ordu ise bu yönde bir adım atmamayı tercih etti.

İskenderiye’de Mübarek’in umutsuz destekçileri ile hükümet-karşıtı protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Gelecek hafta sonu bu bakımdan belirleyici önem taşıyor. Yüz binlerce insanın Başkanlık sarayına yürümesinin başarılması, Mübarek’i bir helikopterle havaalanına kaçırabilir. Suudilerin onun için güzel bir saray hazırlayıp donattıkları da rivayetler arasında.

Plan B

Mübarek sonrası bir Mısır’ın nereye yöneleceğini tam olarak kestirmek zor. Bizim bu noktada söyleyebileceğimiz, 1979 İran Devrimi’nin bir tekrarının yaşanmayacağı. Ayetullah’ın demir iradesinden Kahire’de eser yok. Onun yerine, ülke içinde olduğundan ziyade ülke dışında tanınan, Beyaz Saray’ın muhtemel bir B Planı’nın gözdesi olacak, dürüst bir teknokrat olan Muhammed El Baradey var.

Müslüman Kardeşler ise El Baradey’in arkasında pusuya yatmış, bekliyor. Onlar da Türkiye’yi taklit etmek isteyen genç, modernist Müslümanlardan oluşan bir egemen kanatı doğuracak şekilde bölünmüş durumdalar. Eğer NATO’nun İstanbul’daki gözde İslamcıları Washington’la sorunsuzca iş kotarabiliyorsa, aynısını niçin Mısır’daki muadilleri yapmasın? Belli ki onlar da on yılı aşkın bir süredir ABD’nin gayri-resmi elçileriyle bu yönde özel görüşmeler yapıp duruyorlar.

Bununla birlikte, aşağıdan bir ayaklanma yoluyla göreve getirilecek bir rejim, kamuoyunu fazla dikkate almamazlık edemez; üstelik bugün, ABD’nin liberal kapitalizmin erdemlerini sıralayıp durması için de uygun bir zaman değil. İzlanda, İrlanda ve Yunanistan’ın son aylardaki kaderi bu bakımdan yeterince öğretici sayılmalı.

Ülke içinde yapılması gerekli olan, toplumsal güvenlik ağını yeniden tesis etmek, temel sağlık hizmetlerini karşılamak, yoksulların barınma sorunlarına çözüm bulmak ve eğitim kurumlarının düzgünce çalışması için elden gelen çabayı sarf etmek.

Ülke dışında, Mısır’ın ABD ve İsrail’le ilişkisinin değiştirilmesi gerekecek -Mübarek’in yerine kim geçecek olursa olsun, bunun dışında bir adım atması mümkün değil. Tek başına İsrail’in faydasına olacak bir barış antmaşması artık Mısır halkı tarafından asla kabul edilmez.

Zaten Mısır’da akan kanın durması da ancak o zaman mümkün olacak.

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

› tags: Arap isyanı / Ayaklanmalar /

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.