10 ücretli, 1 Şirketten Daha Fazla Vergi Ödüyor

Sol Defter- Haber - 18 Eylül 2011 - İşçi Gündemi / Teorik Tartışmalar / Türkiye / Türkiye Solu

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

10 ücretli, 1 Şirketten Daha Fazla Vergi Ödüyor

İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nın raporuna göre sayıları 5 milyona yaklaşan asgari ücretliler, Türkiye’nin en büyük 90 dev firması kadar vergi öderken, 6 milyon 750 bin civarındaki tüm ücretlilerin ödediği vergi Türkiye’deki 652 bin şirketin ödediği vergiyi geçti.

İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası’nın (İSMMMO) “Türkiye Vergi Profili” araştırmasına göre; Türkiye’nin vergi adaletinin temel unsurunu oluşturan “az kazanandan az, çok kazanandan çok” ilkesini hayata geçirememesinin faturası yine ücretliye kesildi.

İSMMMO’nun Gelir İdaresi Başkanlığı İstatistikleri, OECD Vergi Tabanı Verileri ve Genel Bütçe Vergi Gelirleri Tahsilatı üzerinden yaptığı çalışmaya göre; Türkiye ekonomisi bir yandan vergi toplamakta sıkıntı çekerken, öte yandan kişilerden gelirine bakılmaksızın, aynı oranda alınan ve “adaletsiz vergi” olarak nitelendirilen dolaylı vergilere göre çok daha az kaldı. Özel Tüketim Vergisi ise adeta devletin kazanç kapısı haline geldi.

Rapora göre 2010 yılında 4 milyon 738 bin asgari ücretli ortalama bin 063 TL vergi ödeyerek, kamunun kasasına 5 milyar 38 milyon TL kaynak aktardı. Böylelikle asgari ücretli aralarında Ford, Mercedes-Benz Türk, Oyak Renault, Arçelik, Yapı Kredi, Vakıflar Bankası, HSBC, Aygaz, Petrol Ofisi gibi dev şirketlerin bulunduğu, Türkiye’de 2010 yılınde en fazla kurumlar vergisi veren 100 firmanın 90′ının toplamı kadar vergi ödedi. 22 milyar 649 milyon TL vergi ödeyen diğer ücretliler ise, asgari ücretlilerle beraber, toplamda 12 milyar TL vergi ödeyen 100 firmanın iki katından fazla vergi ödedi. Ücretlilerin toplam ödediği vergi tüm şirketlerin ödediği vergi miktarına ulaştı. Buna göre yaklaşık 6 milyon 750 bin ücretli, 652 bin şirketten daha fazla vergi ödedi.

Toplam servet, gelir ve sermaye karlarından elde edilen verginin yüzde 43′ü ücretlilerin cebinden çıktı. OECD ülkelerinde 9 ülke asgari ücrete vergi uygulamazken, 6 ülkede vergi oranı yüzde 10′un altında. Türkiye yüzde 15′lik vergi oranıyla asgari ücretliden en fazla vergi alan ülke durumunda.

Rapora göre; mal ve hizmetlerden alınan dolaylı vergilerin milli gelire payı yüzde 11 iken, gelir, kar ve sermaye kazançlarından elde edilen doğrudan vergilerin milli gelire payı sadece yüzde 5,8.

ASLAN PAYI ADALETSİZ VERGİDE

Mal ve hizmetlerden alınan vergilerin milli gelire oranı bakımından Türkiye OECD üyesi 33 ülke arasında 17. sırada yer alıyor. Gelir, kar ve sermaye kazançları üzerinden alınan vergilerde ise bir tek Meksika’yı geçerek 32. sırada konumlanıyor.

Rapora göre Türkiye gelirler politikası büyük oranda adaletsiz vergi olarak tanımlanan “dolaylı vergiler” üzerine kurulmuş durumda.

ÖTV DEVLETİN KAZANÇ KAPISI OLDU

İSMMMO raporuna göre Özel Tüketim Vergisi ise devletin adeta kazanç kapısı oldu. Bu yolla devlet, tüm vergi gelirlerinin 4′te 1′ini karşılayacak devasa bir kaynağa sahip durumda. 2010 yılında toplanan ÖTV 56 milyar TL. Bunun faturası ise petrol ve doğalgaz ürünlerine, kolalı gazoz, alkol ve tütün mamullerine, motorlu taşıt araçlarına, dayanıklı tüketim ve diğer mallara yapılan zamlarla kendini gösteriyor. 2010 yılında petrol ve doğal gaz ürünleri 32 milyar TL’lik büyük bir gelir yaratırken, Alkol ve tütün ürünleri ve kolalı gazozda 18 milyar TL’ye ulaşan bir kaynak sağlanmış. 1999 yılında deprem vergisi olarak uygulamaya giren ve daha sonra kalıcılaşan Özel İletişim Vergisi de, 4 milyar TL ile uygulamadaki önemini koruyor.

ARIKAN: VERGİ SİSTEMİ EŞİTSİZLİĞİ DERİNLEŞTİRİYOR

İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanı Yahya Arıkan, rapora ilişkin değerlendirmesinde, vergi toplanamamasının ve vergideki adaletsiz dağılımın Türkiye’nin kronik sorunu olduğunu, artık bu tablonun değişmesi gerektiğini belirtti. Arıkan rapora göre toplam servet, gelir ve sermaye karlarından elde edilen verginin yüzde 43′ünün ücretlilerin cebinden çıktığını hatırlatarak, “Türkiye daha adil ve gelir adaletini sağlayacak bir vergi sistemini tartışmak durumundadır. Vergi tabanının genişletilmesi, düşük gelir gruplarına vergi muafiyeti sağlanması, dolaylı vergilerin bütçe payının geriletilmesi vergi politikasının temel karakterini oluşturmalıdır. Mevcut yapı ne yazık ki, eşitsizlikleri derinleştirici bir rol oynamaya devam etmektedir” dedi.

ETHA

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

› tags: Asgari Ücret / sermaye / vergi /

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.