TOKİ neler yapar? – Serdar M. Değirmencioğlu

Sol Defter - 14 Şubat 2012 - Türkiye

facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

TOKİ neler yapar?

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) doğrudan Başbakanlık’a bağlı bir kurum. Neredeyse havanın bile özelleştirilip alınır satılır bir meta kılınmak istendiği bir dönemde, her nasılsa, her türlü inşaat işinde artık bir devlet kurumu olan TOKİ var.

TOKİ yalnız kocaman ve basmakalıp apartmanlar inşa etmiyor. Yurt ve pansiyon yapıyor. Ticaret merkezi yapıyor. Tek tük kütüphane, bol bol cami yapıyor. Hatta villalar, stadyumlar, spor kompleksleri de yapıyor. Üniversitelerin binalarını yeniliyor.

Belki de iktidarın ordu ile arasının düzeldiğinin bir göstergesi, Ankara’daki Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Dahili Tıp Bilimleri Hastanesi’ni de TOKİ yapacakmış. Böylece GATA 300 metre uzunluğunda bir binaya sahip olacakmış. Bu bina Türkiye’nin en uzun binası olacakmış.

Bu bilgilerin kaynağı, TOKİhaber adıyla yayımlanan TOKİ bülteninin Ocak sayısı. TOKİ hakkında bilgi edinmek ve kurumun yazılı olmayan öncelikleri hakkında ipuçları edinmek için bu bülteni izlemekte büyük yarar var. Bülten öyle parayla satılan bir yayın değil. Daha çok patronların ve bürokratların ziyaret ettiği yerlere gönderiliyor. Bülteni izlemenin belki de en kolay yolu, www.tokihaber.com.tr adresindeki web sitesi.

TOKİ bülteni dikkatle incelendiğinde, kimi görsel öğelere sık rastlanılıyor. Bunların başında Başbakan Erdoğan’ın fotoğrafı geliyor. Bir diğer öğe ise türbanlı veya en azından başörtülü bir kadın. Bültende sık vurgulanan bir diğer öğe ise, şehit ailelerine verilen hizmetler. Bu rastlantısal olmasa gerek.

Temel görevleri

TOKİ’nin şehit ailelerine neden özel ilgi gösterdiğini ele almadan, kurumun temel görevlerini incelemekte yarar var. TOKİ web sitesindeki bilgilere göre, kurumun temel görevleri 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ile belirlenmiş:

a) Devlet garantili ve garantisiz iç ve dış tahviller ile her türlü menkul kıymetler çıkarmak;

b) Yurt içi ve yurt dışından, Toplu Konut İdaresi’nce kullanma alanlarında yararlanmak üzere kredi almaya karar vermek;

c) Konutların finansmanı için bankaların iştirakini sağlayacak tedbirleri almak, bu amaçla gerektiğinde bankalara kredi vermek, bu hükmün uygulanmasına ilişkin usulleri tespit etmek;

d) Konut inşaatı ile ilgili sanayi veya bu alanlarda çalışanları desteklemek;

e) Özellikle kalkınmada öncelikli yörelerde bulunan konut inşaatıyla ilgili şirketlere iştirak etmek;

f) Gerektiğinde her çeşit araştırma, proje ve taahhüt işlemlerinin sözleşmeyle yaptırılmasını temin etmek;

g) Kanunlarla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.

Yeni görevleri

TOKİ web sitesinde, “konut ve kentleşme sorunlarının çözümüne yönelik önceliklerde değişiklikler” olduğu ve TOKİ’nin “konut ve kentleşme meselesinin tüm boyutlarında faaliyette bulunmasına ihtiyaç” görüldüğü belirtiliyor. Hükümetin “Acil Eylem Planı” uyarınca başlatılacak “konut seferberliği kapsamında konut üretimi ve planlı kentleşmeyi” TOKİ’nin üstlenmesi düşünülmüş; Ağustos 2003 tarihli ve 4966 sayılı kanunla yeni görevler belirlenmiş:

a) Konut sektörüyle ilgili şirketler kurmak veya kurulmuş şirketlere iştirak etmek;

b) Ferdi ve toplu konut kredisi vermek, köy mimarisinin geliştirilmesine, gecekondu alanlarının dönüşümüne, tarihi doku ve yöresel mimarinin korunup yenilenmesine yönelik projeleri kredilendirmek ve gerektiğinde tüm bu kredilerde faiz sübvansiyonu yapmak;

c) Yurt içi ve yurt dışında doğrudan veya iştirakleri aracılığıyla proje geliştirmek; konut, altyapı ve sosyal donatı uygulamaları yapmak veya yaptırmak;

d) İdareye kaynak sağlanmasını teminen kar amaçlı projelerle uygulamalar yapmak veya yaptırmak;

e) Doğal afet meydana gelen bölgelerde gerek görüldüğü taktirde konut ve sosyal donatıları, altyapıları ile birlikte inşaa etmek, teşvik etmek ve desteklemek.

Ayrıca TOKİ, “Hazineye ait arazileri bağlı olduğu Bakan ve Maliye Bakanı teklifi ve Başbakan onayıyla bedelsiz olarak devralma yetkisine” sahip kılınmış. Bu noktada, TOKİ’nin nelere kadir olabileceğini çıkarmak zor olmasa gerek.

Yazılı olmayan görevler

TOKİ’nin şehitler konusundaki duyarlılığı veya neden 3000 kadar konut inşa edip “Emniyet Genel Müdürlüğü’ne lojman olarak tahsis ettiği”, kurumun yasa ile belirlenmiş görevlerinden çok iktidarın öncelikleri ile ilişkili.

TOKİ web sitesinde, “Alt Gelir Grubu Başvuru Şartları” arasında “Şehit Aileleri, Maluller ile Dul ve Yetimler” için ayrı koşullar olduğu görülebiliyor. TOKİ’nin şehitler konusundaki duyarlılığı, “TOKİ’den şehit ailelerine öncelik”, hatta “Müjde” gibi başlıklarla Anadolu Ajansı ve büyük medya kuruluşları tarafından hemen her yıl “haber” yapılıyor.

Bu konudaki bir gazete haberinde, “TOKİ, şehit ailelerine, terör malülleri ile dul ve yetimlerine, mevzuat kapsamında faizsiz konut kredisi kullandırıyor. Bu ailelere, halen satışta olan konutlarda, kuraya girmeden öncelik tanınıyor,” yazıyor.

Ama TOKİ web sitesinde, ne de gazete haberlerinde senelerdir yaşanan acılardan ve adaletsizliklerden söz ediliyor.

Oysa durum ortada. “TOKİ’den şehit ailelerine öncelik” başlığı ile bulunabilecek haberlerde verilen sayılara bakmak bile yeterli olabilir. Birkaç yıl önceki bir haberde sayı neredeyse 12 bin: “20 yılda, faizsiz konut kredisinden yararlanan şehit ailesi sayısı 11 bin 815′e ulaştı.”

Kasım 2011 tarihli gazete haberlerinde ise sayı 14 bine yaklaşıyor: “TOKİ kurulduğu 1984′ten bu yana 13 bin 973 şehit yakınına konut kredisi verdi.” On bin, 12 bin, 14 bin… Sanki açık artırma yapılıyor. Tam anlamıyla korkunç. Tam anlamıyla utanç verici!

Boydan boya

TOKİ’nin şehitler konusundaki duyarlılığı, konutlar ile sınırlı değil. TOKİ, konut inşa ettiği birçok bölgede okul inşaatını da üstleniyor. Bu okullara verilen adlar incelendiğinde bir diğer korkunç tablo ortaya çıkıyor. Okullara sistematik olarak “TOKİ” ve “şehit” damgası basıyor.

Uzun mu uzun bir liste çıkarmak mümkün. Böyle bir liste TOKİ’de olsa gerektir. Ama hava durumu verir gibi, bölge bölge birkaç örnek saymakla yetineyim.

Batı Karadeniz?

Samsun’un Bafra ilçesinde TOKİ Şehit Mehmet Boşnak İlköğretim Okulu. Sinop’ un Ordu Köyü’nde TOKİ Şehit Jandarma Komando Er Fatih Erer İlköğretim Okulu.

Ya Marmara?

Tekirdağ’da var: Gazioğlu Mücavir Mevkii 1. Bölge TOKİ Konutları’ndaki Şehit Piyade Er Ercan Ay İlköğretim Okulu.

Bursa’da da var: Hasanağa TOKİ Toplu Konutları’ndaki Hasanağa Şehit Piyade Er Kadir Çavuşoğlu İlköğretim Okulu. Kayapa TOKİ Toplu Konutları’ndaki Kayapa Şehit Jandarma Er Eyüp Gürsoy İlköğretim Okulu.

Peki İstanbul?

AKP’nin gözbebeğinde olmaz olur mu? Küçükçekmece’de var, örneğin: TOKİ Şehit Er Yılmaz Özdemir İlköğretim Okulu.

Ya Ege Bölgesi?

İzmir’in Tire ilçesinde TOKİ Şehit Mehmet Çağlar Bölük İlköğretim Okulu var.

Muğla’da TOKİ Şehit Jandarma Yarbay Alim Yılmaz İlköğretim Okulu var.

Ya İç Anadolu?

Eskişehir’de TOKİ Şehit Emre Bolat İlköğretim Okulu var.

Kırıkkale’nin Yahşihan ilçesinde TOKİ Şehit Piyade Onbaşı Murat Sıktı İlköğretim Okulu var.

Çorum’da TOKİ Şehit Onur Bakbak Lisesi var.

Güney Anadolu?

Adana’da TOKİ Şehit Ozan Onur İlgen Anadolu Lisesi var.

Adana’dan Antakya’ya geçersek?

Antakya’da TOKİ Şehit Mustafa Dolumay Anaokulu var. Evet hem de bir anaokulu!

Antakya’dan Maraş’a geçersek? Elbistan’da TOKİ Şehit Jandarma Er Levent Kuşoğlu İlköğretim Okulu var.

Oradan Antep’e geçersek? İslahiye’de Şehit İsmet Kayar İlköğretim Okulu var. Değirmenci Köyü TOKİ Konutları’nda…

Ötesini hiç saymayalım. Doğu ve Güneydoğu zaten “şehit” damgası taşıyan okul dolu…

Neyin göstergesi?

Bu uzun mu uzun liste gerçekten korkunç. AKP iktidarının gözbebeği TOKİ, ülkeyi bir uçtan diğerine “şehit” damgalı okullarla kaplıyor. Anaokuluna bile “şehit” damgası basan bir zihniyet bu.

Bu zihniyet TOKİ ile sınırlı bir zihniyet değil. Tam tersine ortada ciddi, çok ciddi bir durum var. AKP iktidarının gözbebeği TOKİ’nin bu marifetleri en azından üç ciddi sorunun göstergesi.

Öncelikle, AKP iktidarı çocukları kalıplara dökmek ve onları tek tip insan yapmak konusunda kararlı. O “dindar gençlik istiyoruz” sözleri tümüyle bu zihniyeti yansıtıyor.

İkincisi, AKP’nin militarizmle aslında bir derdi yok. AKP’nin derdi militarizmin çeşidi ile. Militarizmin yeşillenmesi durumunda AKP’nin tutumunun değişmesi an meselesi. AKP’nin ölümün kutsanması ile ilgili bir derdi de yok. AKP türü “şehit” olması önemli, o kadar. Bu da ortada…

Son olarak, AKP’nin barış gibi bir derdi de yok. Açılımlar, görüşmeler, temaslar vs. hepsi göstermelik. KCK operasyonları tam da bu nedenle sürüyor. AKP’nin ülkeyi bir uçtan diğerine “şehit” damgalı okullarla kaplaması, AKP övgüsü yapmaktan yorulmayanların dikkatine sunulur.  Hiç barış isteyen bir parti, bu konuda kararlı bir tutumla her olanakta “şehit” damgalı okul açar mı?

T tipi, Ş tipi

TOKİ bülteninin Ocak sayısında bir müjdeli haber var: TOKİ artık cezaevi yapacakmış. TOKİ’nin Samsun’un İlkadım ilçesi Çatkaya Köyü’nde yapacağı T tipi kapalı ve açık cezaevi, TOKİ’nin “ilk büyük çapta cezaevi projesi” olacakmış.

Haber böyle… Daha önce “yüksek güvenlikli karakol” inşa eden TOKİ, “ileri demokrasi” düzenine uygun olarak artık T tipi “yüksek güvenlikli cezaevi” ve Ş tipi okullar yapıyor. Ş tipi okullardan kalıplara uygun çocuklar çıkacak. Başkaldırırlarsa, dokunulmazlara dokunanlardan olurlarsa yanacaklar ve T tipi, F tipi sevgi evlerine gönderilecekler. Hâlâ duymayanlara duyurulur!

Serdar M. Değirmencioğlu, Evrensel, 12 Şubat 2012, s.12

facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

› tags: TOKİ /

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>