Yeni İşçi Hareketi İçin UYEK Model Olabilir!

Seyfi Adalı - 9 Eylül 2012 - İşçi Gündemi / Türkiye

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

Antep, Çapa, THY işçilerinin Mücadelesinden Çıkarılması Gereken İlk Dersler ve UYEK

İşçi hareketi yeni bir çıkışın doğum sancılarını yaşıyor. “Yeni bir işçi hareketi” talebi çeşitli düzeylerde ve birbiriyle bağımsız işkollarındaki mücadeleci işçiler tarafından ifade ediliyor.

Haziran ayında THY işçileri, Temmuz’da Çapa taşeron sağlık işçileri, Ağustos’ta Antep tekstil işçilerinin deneyimlerini, “yeni bir işçi hareketi” arayışı perspektifiyle ele alıp değerlendirmek gerekli.

Antep Tekstil İşçilerinin 11 Günlük Grevi

Gaziantep Başpınar Sanayi Bölgesinde Ağustos ayının ilk haftasında başlayıp yaklaşık 11 gün süren ve yedi tekstil fabrikasında yaklaşık 5 bin işçiyi kapsayan grev gerçekleşti. Bu grev, üç konfederasyona bağlı tekstil işçileri sendikalarından, TEKSİF, Tekstil, Öz İplik-İş’ten bağımsız gerçekleşti. İşçiler, bu üç sendikaya da güvensizlik belirttiler ve oluşturdukları işçi komiteleri aracılığıyla mücadelelerini sürdürdüler.

Kuşkusuz ifade ettiğimiz gibi kusursuz bir işleyiş ve süreç yaşanmadı. İşçiler yaptıkları değerlendirmede samimi bir açıklıkla bu durumu şöyle ifade ediyorlar: “Oluşturulan komiteler yeterince işletilemedi, işçiler tarafından denetlenmedi. Her işçiye görev verilmedi. Kamuoyu oluşturmada eksik kalındı. İşçi ailelerinin yeterince greve katılması sağlanmadı. Eylem öncesi hazırlık yapılmadı. Tek tek fabrikalarda yaşanan sorunlar birlikte hareket etmenin önüne geçti. Polisin ve patronun baskısını kıracak tedbirler almada sıkıntılar yaşandı. İşçilerin güvenebilecekleri bir sendika yoktu.”

Ancak eksikliklere rağmen ana eğilim mevcut sendikal yapılara güvensizliktir. Antep tekstil işçileri çeşitli defalar başvurdukları işçi sendikalarından her zaman aleyhlerine sonuçlarla geri dönmenin verdiği deneyimle hareket ettiler. Örneğin 1996 yılında Ünaldı’da yaşanan direniş de “dernek” eliyle yürütülmüştü. Ünaldı direnişinde İşçi Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği işçilerin birleşmesinde önemli bir rol oynamıştı.

Bütün bu mücadelelere rağmen işçilerin sorunları kesin bir çözüme kavuşmamış olsa da, Antep tekstil işçileri “yeni bir işçi hareketi” ihtiyacını somut olarak gündeme getiren son işçi hareketi oldu.

Mevcut sendikalara güvensizliğini ifade eden işçiler ‘Benim iradem bu’ demeli fikrinde ve “Sınıf mücadelesine yeni bir kan verecek, yumruğunu masaya vuracak bir sendikaya ihtiyaç var” demekte.

Çapa Taşeron İşçilerinin 4 Günlük Grevi

Temmuz ayı başında İstanbul Üniversitesi taşeron işçileri, Rektörlüğün “yüzde 20 oranında işçi çıkartma, yol ücretini kesme ve yüzde 5’ten başlayarak ücretleri eksiltme” kararına boyun eğmeyeceklerini, hak kaybına yol açacak yeni iş sözleşmelerini imzalamayacaklarını ifade ettiler. Kararlılıklarını göstermek üzere dört gün süren ve yaklaşık bin işçinin katıldığı grev gerçekleştirdiler.

Grevlerini sendikasız olarak, Taşeron İşçileri Derneği çatısı altında ve Direniş Çadır Komitesinin önderliğinde başardılar. Kuşkusuz sorunlar bir çırpıda düzelmedi. Ancak, işveren de işçi çıkartmayı ertelemek zorunda kaldı. Ücret kesintisini en aza indirgemekle yetindi.

İşçiler ise, taşeron sistemine karşı kadro talebiyle mücadelelerini DİSK Devrimci Sağlık-İş Sendikasında örgütlenerek bir ileri seviyeye taşıdılar.

İşçilerin sendikaya üye olmalarına karşı Dernek içinde yaşanan direnme, olağanüstü genel kurul ile aşıldı. Ancak sendikanın mevcut yapısının “grup sendikası” hüviyetini aşarak, 177 gün çadır direnişi ve bir o kadar deneyimle dernek yönetimini alarak derneği sürdürme kararı alan mücadeleci işçileri bünyesine alıp almayacağı; kaldırıp kaldıramayacağı bir soru olarak durmaktadır.

Çapa taşeron işçileri fiili eylem ve direnişleriyle ve sendikaya üye olarak, işyeri temsilciler meclislerine, işçi komitelerine dayalı aşağıdan bir işçi hareketinin nüveleri olarak, bugün itibariyle geleneksel sendikal yapılardan farklı davranmayan Dev Sağlık-İş bünyesinde yeni bir sendikal deneyim yaşayacaklar.

THY İşçilerinin 29 Mayıs Eylemi

THY işçilerinin uçucu personeline dayanan ve yaklaşık 3 bin işçinin katıldığı 29 Mayıs eylemi de bir başka açıdan y.eni bir işçi hareketinin ortaya çıkmasını aşağıdan zorlayan bir deneyim olmuştur. Hava-İş sendikası işçi ve sendikal kamuoyunda; sosyalist hareketin nezlinde (belki sadece İşçilerin Sesi hariç) “ilerici-devrimci” sayılmaktadır. Ancak bir sendikanın yönetimi 29 Mayıs eyleminin sorumluluğunu almayarak, işçileri yalnız bırakmış ve ardından da hukuk sürecinde avukatlık ücreti talep etmiş, itiraz eden işçileri işverenci olmakla suçlayarak, THY Dış Hatlar kapısında parayla direniş örgütleme seviyesine düşmüştür.

Aynı zamanda Sendikal Güç Birliği’nin en popüler sendikalarından olan Hava-İş yönetimi, atılan işçileri birleştiremeyen, çalışan işçileri mücadeleye katamayan konuma düşmesinde, işçilerle arasındaki güven sorununun en temel göstergesi sayılır.

29 Mayıs Birliği adıyla bir grup işten atılan işçinin sendikadan bağımsız bir arayışa girişmesi ve işe iade davalarını ücretsiz savunulmasını sağlaması da gösteriyor ki, yeni bir işçi hareketine ihtiyaç vardır.

Umut Çürüyende Değil Yeşerendedir: UYEK

Antep tekstil işçileri, Çapa taşeron sağlık işçileri, THY işçileri gösteriyor ki, işçiler örgütlüyse mücadele edebilir, işçilerin sorunları ulusal çapta gündeme getirilebilir ve tüm bunlar mevcut sendikal yapılara rağmen gerçekleştirilebilir. Yeni bir işçi hareketi, işte bu aşağıdan gelme hareketlerle, sendika bürokrasisini aşan çaba ve girişimlerle ve işçi mücadelelerini birleştirip merkezileştirecek girişimlerle mümkün olabilir.

Nitekim Umut Yeşerende Emek Kolektifi (UYEK) girişimi ve çabası, mütevazı olsa Antep, Çapa ve THY işçilerinin duygularını ve taleplerini ifade eden, sendikal bürokrasiye karşı aşağıdan gelen işçi hareketini, umudu örgütlemek gerektiğini ifade ediyor. Yeni bir işçi hareketini inşa etmeyi önüne hedef koyan bu girişim henüz çok cılız olsa da, her geçen gün kıymetini artırıyor. Yeter ki, bu çaba ve girişim işçi sınıfının saflarına taşınabilsin, kökleşip yeşerme olanağı bulabilsin.

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

› tags: UYEK / yeni işçi hareketi /

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.