‘TPAO’nun özelleştirilmesinin ilk adımı atıldı’

Sol Defter- Haber - 29 Mart 2013 - Güncel Politika / Türkiye

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

Jeoloji, Jeofizik ve Petrol Mühendisleri odaları ile Türkiye Petrol Jeologları Derneği ve Petrol-İş Sendikası, TBMM komisyonundan geçerek genel kuruluna gönderilen Türk Petrol Kanun Tasarısı ve TPAO’nun özelleştirilmek istenmesi ile ilgili bir basın toplantısı düzenledi

tpaoTürk Petrol Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) özelleştirilmesinin önünü açacak 6326 Sayılı Türk Petrol Kanun Tasarısı, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu’nda AKP’li milletvekillerinin oylarıyla kabul edilerek TBMM Genel Kurulu’na gönderildi. TMMOB’a bağlı Jeoloji, Jeofizik ve Petrol Mühendisleri odaları, Türkiye Petrol Jeologları Derneği ve Petrol-İş Sendikası yasadaki değişiklikler ile ilgili olarak bir basın toplantısı düzenledi.

Kurum temsilcileri tarafından yapılan açıklamada mevcut yasanın ham petrol ve doğalgaz araması ve üretimi gibi ruhsata tabi faaliyetlerle, rafinaj, dağıtım, pazarlama ve boru hatları ile taşıma gibi belgeye tabi faaliyetleri düzenlediği belirtildi. Petrolün aranması ve üretimi ile ilgili faaliyetlerin yasadan çıkarılarak piyasa kanunları içine alındığının vurgulandığı açıklamada ilgili odaların ve kurumların görüşlerine ve eleştirilerine karşın tasarının meclise gönderilmesine tepki gösterildi.

Komisyon görüşmelerinde maddeler ile ilgili söz hakkı verilmediğinin altını çizen kurumlar konuyla ilgili görüşlerini bir kez daha sıraladı:

Söz konusu Türk Petrol Kanun Tasarısı ile;

Mevcut 6326 Sayılı Yasa`da yer alan “Milli Menfaatler” bölümü kaldırılarak ülke menfaatinin gözetilmesi esası yok sayılmıştır. Bu doğrultuda;

  • “Milli Menfaatler” ibaresi yasa tasarısının sadece amaç maddesinde göstermelik olarak yer almış, ancak maddelerde kendine yer bulamamıştır.
  • Petrol arama ve üretim faaliyetinde bulunmak için yapılan başvurunun değerlendirilmesinde mevcut yasanın temel kriteri olan “talebin milli menfaatlere uygun olması” ölçütü yasa tasarısından çıkarılarak; öncelikle ülke çıkarını gözetme anlayışı terk edilmiştir.
  • Yabancı devlet şirketlerinin petrol faaliyetinde bulunabilmeleri için uygulanan koşullar kaldırılarak, stratejik öneme sahip petrol arama ve üretim faaliyetinde yabancı devletlerin hakimiyetinin önü açılmıştır.
  • Bu yasa tasarısı ile,  devlet adına petrol arama ve üretim faaliyetinde bulunan Türkiye Petrolleri A.O.`nın mevcut kanunda sahip olduğu haklar geri alınarak, kamu kuruluşumuzun özelleştirilmesinin önü açılmıştır.

Bu doğrultuda;

  • Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı`nın mevcut yasada bulunan Devlet adına petrol arama ve üretim faaliyetlerinde bulunma hak ve anlayışı terk edilmiştir.
  • Süresi dolan petrol üretim sahalarının koşulsuz olarak TPAO`ya verilmesi şartı kaldırılmış, bu sahaların özel sektör şirketlerine sunulmasının önü açılmıştır.
  • Petrol arama ruhsatı için yapılacak başvurularda aranan, teknik yeterliliğe ve tecrübeye sahip olunma şartı kaldırılarak, bilgi, ekip ve ekipman yönünden yetersiz şirketlere ruhsat verilmesi sağlanmış ve sektör piyasanın insafına bırakılmıştır.
  • Orman sayılan yerlere ilave olarak milli parklarda dahi petrol arama ve üretimi yapılmasının önü açılmıştır.
  • Petrol şirketlerinin mevcut kanunda ödemekle mükellef oldukları %55 toplam vergi oranı %40‘a indirilerek, vergi oranlarında yapılabilecek artışlardan kaynaklanacak devlet gelirlerinin önüne geçilmiştir.
  • Bir şirketin sahip olabileceği arama ruhsat sayısındaki kısıtlama kaldırılırken,  tek bir şirketin tekel oluşturabilecek şekilde tüm ülke kara ve deniz alanlarında hak sahibi olmasının riski yaratılmıştır.
  • Yasa metni içerisinde uygulamada sorunlara yol açacak nitelikte eksikli teknik tanımlamalar getirilmiştir.

‘Stratejik hammaddeler devlet eliyle aranmalı, üretilmeli’

Kurumlar, ham petrol ve doğalgaz kaynaklarının kamu yararı doğrultusunda aranıp üretilmesini esas alan önerileri bir kez daha sundu:

  • Yeraltı kaynaklarımızın ülke yararı esas olacak şekilde değerlendirilebilmesi için  mevcut yasada yer alan “Milli Menfaatler Bölümü”nün yeni yasa metni içerisinde yer alması gerekmektedir.
  • Petrol ve doğal gaz açısından, ülkemizin büyük oranda dışa bağımlılığı ve jeopolitik konumu göz önüne alınarak, bu stratejik ham maddelerin devlet eliyle aranması ve üretilmesine önem verilmeli; özellikle, Akdeniz ve Kıbrıs eksenli yaşanan sorunlarda ortaya çıkan ülkemizin ulusal bir petrol şirketine sahip olması ihtiyacı da dikkate alınarak, mevcut 6326 sayılı Kanun metninde yer alan “Türkiye Petrolleri A.O.‘nın Devlet adına petrolle ilgili araştırma izni, arama ve işletme ruhsatı alma hakkı” yeni yasa metnine mutlaka konulmalıdır.
  • TPAO`nun özelleştirilmesinin önünü açacak düzenlemelerden kesinlikle vazgeçilmeli, Türk Petrol Kanunu`nda da bu amaca hizmet edecek düzenlemelerden uzak durulmalı; TPAO`nun özelleştirilmesi bir yana, dünya örneklerinde olduğu gibi, arama, üretim, taşıma, rafinaj ve dağıtım faaliyetlerini içeren önceki entegre yapısına yeniden kavuşturularak kamu şirketimiz güçlendirilmelidir.
  • Dünya örneklerinde olduğu gibi, ülkemizde de süresi dolan üretim sahalarının devlete dönmesi sağlanmalı, bu sahaların milli şirketimiz olan TPAO`ya devrine imkan veren mevcut yasadaki hükümler aynen korunmalıdır.
  • Mevcut Petrol Kanunu`nda olduğu gibi petrol arama ve üretim faaliyetinde bulunmak için yapılan başvurunun değerlendirilmesinde “talebin milli menfaatlere uygun olması”, “başvurucunun teknik yeterliliği” ve “sektördeki iş deneyimi” ölçütleri mutlaka korunmalıdır.
  • Petrol faaliyeti sonucu elde edilen gelirin vergilendirilmesinde vergi mevzuatı hükümleri uygulanmalı, petrol şirketlerinin gelecekteki vergi ödemeleri sınırlandırılmamalıdır.
  • Orman ve milli parklarda petrol faaliyetinde bulunulmasının önüne geçilmelidir.
  • Petrol faaliyetlerinde çalışacak yabancı personele Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun hükümleri uygulanmalı, ilgili meslek odasından görüş alınmalıdır.
  • Petrol şirketlerine, istihdam ettikleri yabancı personel sayısının iki katı oranında yerli personel çalıştırma şartı getirilmelidir.
  • Petrol Kanunu`nu uygulamakla görevli olan ve yeni tasarı ile ciddi sorumluluk yüklenen Petrol İşleri Genel Müdürlüğü‘nün personel alt yapısı güçlendirilmeli, ücret ve denetim koşulları iyileştirilmelidir.
  • Mesleki uzmanlıklarımız ve uygulamadaki deneyimlerimiz ışığında önerdiğimiz şekilde teknik tanımlar yeniden düzenlenmeli, yasa hükümlerinin yanlış yorumlanmasının önüne geçilmelidir.

Petrol Yasası’ndaki düzenlemelerin amacına hizmet etmediğini, mili menfaatleri gözetmediğini, yer altı kaynaklarını kamu yararına uygun olarak esas almadığını söyleyen kurumlar, “TPAO`nun özelleştirilmesinin önünü açan konular başta olmak üzere, belirttiğimiz olumsuzlukları içeren TÜRK PETROL KANUNU`nun ülke yararına olmayacağını ifade ediyor, başta kamuoyumuz olmak üzere milletvekillerimizi ve basınımızı konuya duyarlı olmaya davet ediyoruz” dedi.

sendika.org

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

› tags: Özelleştirme / TPAO /