SONY DSC

“Bi­rey­sel Fon­lu Kı­dem Taz­mi­na­tı Sis­te­mi­” işçilere neler kaybettirecek?

Sol Defter - 1 Kasım 2013 - İşçi Gündemi

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

 

Hükümetten yansıyan ve basında çıkan haberlere göre, yeni kıdem tazminatı uygulamasıyla birlikte, halen çalışanlar da dahil olmak üzere tüm işçiler aynı anda fon sistemine geçiş yapacak. 15 yıl sigortalı çalışmayan işçi kıdemini almaya hak kazanamayacak. İşçinin kıdem alacağı üçte iki oranında azalacak.

Ça­lış­ma ve Sos­yal Gü­ven­lik Ba­kan­lı­ğı ile iş­çi ve iş­ve­ren tem­sil­ci­le­ri­nin uzun sü­re­dir üze­rin­de uz­laş­ma­ya ça­lış­tı­ğı ye­ni kı­dem taz­mi­na­tı fo­nu­nun tek­nik ay­rın­tı­la­rı hakkında elde edilen bilgilere göre, ye­ni sis­tem, “Bi­rey­sel Fon­lu Kı­dem Taz­mi­na­tı Sis­te­mi­” adı­nı ta­şı­yor. Ye­ni sis­tem ya­sa­la­şır­sa bir gün bi­le ça­lı­şan iş­çi kı­dem taz­mi­na­tı al­ma­ya hak ka­za­na­cak, ancak tazminatını 15 yıl sigortalı çalışabilirse alacak!

İş­çi asıl bü­yük hak kay­bı­na ise ke­sin­ti ora­nın­da uğ­ra­ya­cak. Ha­len her bir yı­llık sigortalı çalışma karşılığında 30 gün­lük kı­dem ve 4 haftalık ihbar tazminatı hakkı bulunuyor. Ye­ni sis­tem­de 30 gün ye­ri­ne 11 ila 22 gün arasında bir süre kı­dem tazminatı ödenecek. Bakanlığın ilk taslağında işverenlerin aylık yüzde 3 oranında bir tutarı işçinin fondaki hesabına yatırması öngörülüyordu. Bir yıl (12 ay) karşılığında işverenin fona yatıracağı miktar işçinin aylığının yüzde 36’sı yapmakta. Üstelik bu miktarın net ücret üzerinden mi brütten mi yatıracağı belirsizdir. İş­çi­nin kı­dem taz­mi­na­tı üç­te bir ila üç­te 2 ora­nın­da bu­da­na­cak olması, işçinin kayıplarını artacak bir sistem olduğunu göstermektedir.

Bi­rey­sel Fon­lu Kı­dem Taz­mi­na­tı Sis­te­mi­nin (BFKTS) basına yansıyan ay­rın­tı­la­rı şunlar:

HER İŞÇİYE BİREYSEL KIDEM HESABI

*İş­ve­ren­le­rin her bir iş­çi için öde­ye­ce­ği prim­ler­le ye­ni bir bi­rey­sel he­sap­la­ra da­ya­lı sis­tem ku­ru­la­cak.
*Ye­ni sis­tem­de özel bi­rey­sel emek­li­lik şir­ket­le­ri kul­la­nı­la­cak.

*İş­ve­re­nin yü­küm­lü­lü­ğün­de­ki prim tu­tar­la­rı için ka­mu ga­ran­ti­si ol­ma­ya­cak.
*Kı­dem taz­mi­na­tın­dan ça­lış­ma sü­re­si ve­ya iş­ten çık­ma şek­li­ne ba­kıl­mak­sı­zın tüm iş­çi­ler ya­rar­la­na­cak.

*Bi­rey­sel he­sap­ta bi­ri­ken tu­ta­rın kul­la­nım şart­la­rı iş­ten ay­rıl­ma şek­li­ne de­ğil ça­lış­ma sü­re­si­ne bağ­la­na­cak.
*Ge­çiş sü­re­ci, bil­gi­len­dir­me şe­kil­le­ri, ver­gi mu­afi­yet­le­ri, kul­la­nı­la­cak ya­tı­rım araç­la­rı ve iş­siz­lik si­gor­ta­sın­da ya­pı­la­bi­le­cek pa­ra­lel dü­zen­le­me­ler ka­nun­da tek tek yer ala­cak.

İSTEĞE BAĞLI DEĞİL TÜM İŞÇİLERİ KAPSAYACAK

*Yeni sisteme tüm işçiler aynı anda geçecek.
*Eski çalışmalar eski mevzuata tabi kalacak. Ancak işçi ile işverenin anlaşması ve biriken kıdem tazminatının işçinin fondaki hesabına yatırılması halinde, işçinin eski çalışmalara ilişkin kıdem tazminatı hakkı silinecek.

*İşverenler, kıdem tazminatı primini SGK primleri ile birlikte yatıracak.
*Bu primler işçinin ilgili bireysel emeklilik şirketindeki kıdem tazminatı hesabına aktarılacak.

10 YIL ÇALIŞMIŞ OLMA ŞARTI GETİRİLİYOR

*İşten kendi isteğiyle ayrılan ya da işveren tarafından işten atılan işçinin ilk kıdem tazminatını alabilmesi için 15 yıl sigortalılık ve 3 bin 600 gün (10 yıl) çalışmış olma şartı aranacak. Üstelik bu şartları tutan işçiler hak ettikleri kıdem tazminatının tamamını değil, sadece yarısını alabilecekler. 15 yıl sigortası olmayan ya da 3 bin 600 günlük çalışma süresini dolduramayan işçiler kıdem tazminatının yarısını da alamayacaklar.

*İlk kıdem tazminatı tutarını alıp daha sonra yeniden kalan kıdemini almak isteyen işçilerde ise bin 800 gün (5 yıl) çalışmış olma şartı aranacak. Bu şartlara uyan işçiler de yine hesapta adlarına tahakkuk eden kıdem tutarının yine yarısını alabilecekler.

Ölüm, emeklilik ve kendi işini kurma gibi durumlarda ise tahakkuk eden kıdem tutarının tamamı hak sahibi ya da varislere ödenecek. İşçiler çalışırken ev almak istediklerinde dahi kıdem fonundaki birikmiş alacaklarına dokunamayacak.

*İşverenlerin yatırmadığı primlerden dolayı tahakkuk ile bakiye arasında farkın oluşması halinde; bireysel emeklilik şirketinin bildireceği nema dahil fark tutarını işverenden işçi tahsil edecek. Dolayısıyla  işverenin ödemediği ya da eksik ödediği primlerin tahsil edil-mesi konusunda devlet değil bizzat işçinin kendisi mücadele verecek.

30 GÜNLÜK PRİM HAKKI 11 GÜNE DÜŞEBİLİR

*Halen bir yıla bir ay olan, diğer bir ifadeyle aylık brüt maaşın yüzde 8,33’üne karşılık gelen kıdem tazminatı kesinti tutarı yüzde 3 ila yüzde 6 aralığına çekilecek. Böylece bir yıla 30 gün olan kıdem alacağı hakkı bir yıla 10,8 gün ila 21,6 güne düşürülecek. Aradaki farkın ise fonda biriken paranın nemalanması sayesinde kapanması beklenecek.

*İşverenin ödeyeceği bu prim yükünün bir kısmı İşsizlik Sigortası kesinti oranlarında yapılacak düşüşlerle karşılanacak. Yani işverenin İşsizlik Sigortası’na ödediği mevcut prim yükü düşürülecek. Düşen oran kadar tutar kıdem tazminatı adı altında İşsizlik Sigortası Fonu yerine bireysel kıdem tazminatı fonu hesabına kaydırılacak.

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

› tags: Kıdem Tazminatı Formu /

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.