Haiti’de hükümetin istifasını isteyen halk sokaklarda

Sol Defter - 19 Kasım 2013 - Dünya

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

 

haiti_1

 

Haiti’nin başkenti Port-au-Prince’de binlerce kişi, devlet başkanı Michel Martelli’nin istifa etmesi talebiyle 18 Kasım’da sokağa çıktı. Polisin gaz bombalarıyla müdahale ettiği Haitililer, buna taşlarla ve barikatlar kurarak karşılık verdi. Saatlerce süren çatışmalarda yer yer silah sesleri duyulsa da henüz herhangi bir silahla yaralanma ya da ölüm haberi duyurulmuş değil

Süregiden aşırı yoksulluğa ve hükümetin deprem için yapılan uluslar arası nakdi yardımların dağıtılmasında bulaştığı yolsuzluklara karşı sokağa çıkan Haitililer, hükümetin derhal istifa etmesini istedi. Ülkenin kuzeyindeki Cap-Haitien kentinde de bir protesto yürüyüşü yapıldı. Başkan Port-au-Prince’de Martelli’yi desteklemek için ortaya çıkan küçük bir grup ise protestoculara taşlarla saldırdı. Grup, protestocular tarafından hızla dağıtıldı.

Martelli: Made in USA

2011 yılında yapılan seçimlerde devlet başkanı seçilen Martelli, seçimlerde ülkesine dönmesine izin verilmeyen ve sürgünden bu yıl dönen halkçı lider Aristide’nin örgütlenme zeminini kırmak üzere ABD ve Fransa tarafından gayrı resmi biçimde desteklenirken, aynen Barack Obama gibi “değişim” ve “reform” benzeri muğlak ifadeler kullanıyordu.

ABD ve Fransa’nın muhtemel senaryosu, Martelli’ye kredi desteği vererek, ülkenin yeniden yapılanmasıyla yeni yönetimi meşrulaştırmak iken, Haiti halkının aşırı yoksulluğunun sürmesi, deprem felaketinin yaralarının sarılamaması, sömürgeci BM ve ABD askerlerinin ülkedeki varlığının sürmesi ve darbeyle devrilerek sürgüne yollanmış olan Aristide’nin popülaritesi, geçen iki yılın sonunda Martelli’nin halk nezdindeki kredisini tüketmiş görünüyor.

2008-2010: Haiti’nin üç uzun yılı

Haiti’de 2008-2010 yılları, isyan dalgaları ve doğal felaketlerle geçirdi. 2008 yılı, Haiti’de ABD ve Fransa tarafından yerleştirilmeye çalışılan sömürgeci/neo-liberal düzenin temelinin çatırdamaya başladığı bir yıl oldu. Aşırı yükselen gıda fiyatları ve kıtlığı protesto amacıyla başlayarak bir halk ayaklanmasına dönüşen isyanlar nedeniyle devlet başkanı Rene Preval, başbakan Jacques Edouard Alexis’i senato kararıyla görevden aldı. Toplam 27 senatörden 16’sı başbakanın görevine son verilmesi yönünde oy kullanırken, halkı yatıştırmak için “başbakanın kellesinin verildiği” görüşleri ağır bastı.

Öte yandan Haiti sokakları ise yine de durulmadı. Başbakanın azledilmesini takip eden saatlerde başkent Port-au-Prince’i koruyan Nijerya kökenli bir Birleşmiş Milletler askeri göstericiler tarafından öldürüldü, BM askerlerinin halkı daha da kışkırtmamak adına silah kullanmadığı gözlenirken, Haiti yoksul mahalleleri haftalarca göstericilerin kontrolünde kaldı.

Halk ayaklanmasının talepleri ise başlangıcından itibaren giderek genişledi. Birleşmiş Milletler üslerine yapılan saldırılarda BM askerlerinin kayıtsız şartsız ülkeden çekilmesi talep edilirken, başbakanın azledilmesinin isyanı yavaşlatmasının mümkün olmadığı gözlemleniyordu. Ardından gelen 4 kasırga felaketinde toplam 1 milyon kişi evsiz kalırken, kısa zaman önce yaşanan depremde ise yine 1 milyon kişi evsiz kaldı ve 230 bin kişi hayatını kaybetti.

ABD hükümeti ise Haiti’de yaşanan depremi fırsat bilerek ülkeye on binlerce askerini sevk etti. Arama kurtarma çalışmalarına ve ülkenin yeniden inşasına katılmak üzere yollandığı söylenen askerler, Haiti’yi ABD’nin doğal bir üssü haline getirdi.

Jean-Bertrand Aristide kimdir?

Haiti’de 1990 yılında seçimle devlet başkanı olan Jean-Bertrand Aristide hemen bir yıl sonra ABD’nin ülkeyi işgal etmesiyle sürgüne gönderildi. 1994 yılında ülkeye geri dönen ve tekrar devlet başkanı seçilen Aristide 2000 yılında yeniden seçilerek ikinci başkanlık dönemine başladı. 2004’te ABD’nin ve Fransa’nın desteklediği bir askeri ayaklanmayla yeniden ülkeden ayrılmaya zorlanan Aristide bu yıl Güney Afrika’daki sürgününden döndü.

Sendika.Org

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

› tags: Haiti / halk isyanı /

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.