tip-disk

Türkiye İşçi Partisi ve DİSK’in kuruluş günü ortak: 13 Şubat

Sol Defter- Haber - 13 Şubat 2020 - İşçi Gündemi / Teorik Tartışmalar / Türkiye Solu

Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

13 Şubat 1961 tarihinde Türkiye İşçi Partisi (TİP) kurucusu olan sendikacılar şunlardı:

  • Şaban Yıldız (İstanbul İşçi Sendikaları Genel Sekreteri)
  • Kemal Türkler (Maden İş Genel Başkanı)
  • İbrahim Güzelce (İstanbul Basın Teknisyenleri Sendikası Genel Sekreteri)
  • İbrahim Denizcier (Müskirat İşçileri Sendikaları federasyon başkanı)
  • Adnan Arkın (İstanbul İşçi Sendikaları Birliği icra heyeti üyesi),
  • Avni Erakalın (İstanbul İşçi Sendikaları Birliği Başkanı kurucu genel başkan),
  • Kemal Nebioğlu (Oleyis Sendikası üyesi)
  • Hüseyin Uslubaş (İstanbul Yaprak Tütün İşçileri Sendikası Başkanı)
  • Ahmet Muşlu (Türkiye İşçi Çikolata Sanayi İşçileri Sendikası)
  • Saffet Göksüzoğlu (İlaç ve Kimya İşçileri Sendikası Başkanı)
  • Rıza Kuas (Lastik İş Genel Başkanı)

12 sendikacı işçi sınıfının siyasete girmesi gerektiği fikriyle hareket ederek kurdukları TİP, 12 Mart 1971 darbesiyle kapatıldı.

Daha sonra 2. TİP olarak anılan ve liderliğini Behice Boran’ın yaptığı parti kuruldu ve o da 12 Eylül askeri darbesiyle kapatıldı. Daha sonra TKP ile birleşerek 1987 yılında TBKP ismini aldıysa da o da kapatılmaktan kurtulamadı.

Birinci ve İkinci TİP farklı tarihsel dönemlerin örgütleri oldular.

Birinci TİP’in en önemli başarısı 1965 seçimlerinde 54 ilde toplam 276 bin 101 oyla yüzde 2,97 oy oranına ulaşarak TBMM’ye 15 milletvekili göndermeyi başarmasıdır: Mehmet Ali Aybar, Rıza Kuas, Muzaffer Karan, Tarık Ziya Ekinci, Sadun Aren, Yahya Kanbolat, Cemal Hakkı Selek, Adil Kurtel, Behice Boran, Yunus Koçak, Şaban Erik, Yusuf Ziya Bahadınlı, Ali Karcı, Kemal Nebioğlu, Çetin Altan.

TİP’in parlamentocu büyümesi karşısında Milli Demokratik Devrim görüşüyle Mihri Belli’nin başını çektiği devrimci gençler koparak Fikir Kulüpleri Federasyonu (daha sonra Dev Genç) çatısı altında toplanmış olmalarıdır.

İkinci TİP ise, daha fraksiyoncu çizgidedir ve Sovyetler Birliği siyasi paralelinde, parlamentocu bir grup partisi olmuştur.

DİSK’in kuruluşu

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), 13 Şubat 1967 tarihinde Türk-İş’ten ayrılan Maden-İş, Lastik-İş, Basın-İş ve bağımsız Gıda-İş, Türk Maden-İş (Zonguldak) sendikaları ve onların genel başkanları olan Kemal Türkler, Rıza Kuas, İbrahim Güzelce, Mehmet Alpdündar ve Kemal Nebioğlu tarafından kurulmuştur.

12 Eylül Askeri Darbesi ile faaliyetleri durdurulmuş, 19 Ocak 1992 tarihinde yeniden faaliyetlerine başlamasına izin verilmiştir.

DİSK’in kurucularının önemli bölümü aynı zamanda TİP kurucularıdır da.

DİSK tarihi de 12 Mart ve 12 Eylül kesintiye uğratmıştır.

DİSK’in tarihi Kemal Türkler dönemi ile Abdullah Baştürk’ün başkanlığa seçilmesiyle oluşan sonraki dönem olarak temel olarak ikiye ayrılabilir.

DİSK’i DİSK yapan ilk ortaya çıktığı ve büyüdüğü Kemal Türkler dönemidir. Siyasi olarak TİP-TKP ağırlıklı bir kadro dönemi olsa da DİSK 1973 ve 1977 seçimlerinde CHP’yi desteklediğini açıklamıştır.

CHP, DİSK’te etkinliğini CHP’li Abdullah Baştürk eliyle artırmıştır. Baştürk’ün genel başkanlığa gelmesiyle DİSK’te başlayan gerileme hızlanmış, 3 yıl sonra da 12 Eylül darbesi olmuştur.

Darbenin hemen öncesinde 20 Temmuz’da Kemal Türkler öldürülmüştür.

Darbeyle birlikte 500’den fazla DİSK’li tutuklanmıştır.

Kenan Budak gibi (İlerici Deri-İş başkanı) öldürülmüştür.

DİSK genel başkanları şunlardır:

  • Kemal Türkler (1967-1977)
  • Abdullah Baştürk (1977-1992)
  • Kemal Nebioğlu (1992-1994)
  • Rıdvan Budak (1994-2000)
  • Süleyman Çelebi (2000-2012)
  • Erol Ekici (2012-2013)
  • Kani Beko (2013-2018)
  • Arzu Çerkezoğlu (2018-günümüz)
Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail

› tags: DİSK / TİP / TKP /

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.