bütçe

Cari açık ‘out’, bütçe açığı ‘in’

27 Temmuz 2019 / Mustafa Sönmez

Küçülme ile birlikte ithalat da azalır, sonuçta azalan ithalat ile birlikte cari açık da daralmaya başlar ve ülke küçülürken cari açık da küçülür, hatta ülkenin ihracat ve turizm gelirleri ithalatın üstüne çıkar, ülke bir süre için de olsa döviz açığı değil, döviz fazlası vermiş gibi görünür. Cari açık “out” olmuştur

otomotiv-krizi

Otomotiv rampada fena tekliyor

22 Haziran 2019 / Mustafa Sönmez

Türkiye otomotiv sanayiinin en kırılgan yanı, ithalata azalmayan bağımlılığı. Üretim girdilerinde, özellikle döviz kurunun düşük seyrettiği dönemlerde artan dışa bağımlılık, kurun yükseliş le birlikte maliyet artışlarını da hızlandırdı. Bu artış kaçınılmaz olarak fiyatlara yansıdı ve iç talebi düşürdü

genc_issizler

Genç işsizliği ürpertiyor

30 Aralık 2018 / Mustafa Sönmez

Genel işsizliğin yanında genç işsizliğindeki artış da dikkat çekiyor. 2017 eylül ayında yüzde 20 olarak ölçülen genç işsizliği, 2018 eylül ayında yüzde 21,6’ya, genç işsiz sayısı da 1 milyon 167 bine çıktı.

ekonomik kriz

‘Resmen’ resesyon

15 Aralık 2018 / Mustafa Sönmez

Her ne kadar Cumhurbaşkanı “kriz mriz yok” dese de Türkiye ekonomisinin hızla inişe geçtiği, tek tek gelen göstergelerden izlenebiliyordu. Kuşkusuz olan bitenin toplu ifadesi “büyüme” isimli makro verinin ne gösterdiğinde saklıydı ve o da 10 Aralık’ta Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklandı.

Saray’da ekonomik ve politik sıkışma

13 Ekim 2018 / Mustafa Sönmez

Krizin yüksek enflasyon, yüksek işsizlik ve hızlı yoksullaştıran sonuçları, uzun yıllardır AKP’ye oy verenler dahil her türlü seçmeni derinden etkiliyor ve AKP’ye karşı şikayetleri artırıyor. Bu da ekonomik olduğu kadar politik bir sıkışmayı getiriyor

kuresel-ekonomik-kriz

Alt sınıflara erken kriz darbesi

17 Eylül 2018 / Mustafa Sönmez

Kriz henüz burnunu gösterse bile yüksek enflasyonla baş edemeyen, işini kaybetme riski taşıyan, hele ki banka borcu olan kesim, krizi şimdiden ağır biçimde hissetmeye başladı. Bütün bu kitlenin aynı zamanda bugüne kadar iktidardaki AKP’nin seçmenlerinden de olduğu hatırlanmalı.

ekonomik-büyüme

Kara paraya muhtaçlık günleri – Mustafa Sönmez

18 Mayıs 2018 / Mustafa Sönmez

Ekonomiyi yönetmede çok zorlanan AKP hükümeti bu türbülans içinde ne yapması gerektiğini araştırırken can simidi olarak “kara para”ya davet gibi büyük sakıncalar içeren bir yolu denemekten de geri durmadı. Döviz fiyatlarının yükseldiği 2008, 2013 ve 2016 yıllarında da benzeri önlemler deneyen iktidarın bu yeni denemeden sonuç alıp alamayacağı ise bilinmiyor.

seker-fab

Şeker özelleştirmeye acı muhalefet

7 Mart 2018 / Mustafa Sönmez

Şeker pancarı üreticilerinden fabrika çalışanlarına, bölge halkından genelde şeker tüketicisi herkese dokunan şeker fabrikalarının özelleştirilmesi kararı toplumda sert bir tepki gördü

thy

Havacılık ve THY’de türbülans riski

26 Şubat 2018 / Mustafa Sönmez

THY 2016’da 374 milyon TL’lik faaliyet zararı yazdı. Bu gerilemenin, yüksek büyüme yaşanan 2017’de kısmen aşıldığı söyleniyor ama gerçeği ancak 2017 bilançosu açıklanınca görmek mümkün olacak.

zarraf

TL, Zarrab ve ABD

10 Kasım 2017 / Mustafa Sönmez

Türk Lirası birçok yükselen çevre ülkenin yerel parası gibi eylül sonlarında ve ekim ayında ABD doları karşısında hızla değer kaybetti ve daha da kaybetme ihtimali var.

Ekonomik durgunluk

Dopingli büyümenin öteki yüzü

17 Eylül 2017 / Mustafa Sönmez

Türkiye ekonomisi 2017’nin ikinci çeyreğinde de beklendiği gibi yüzde 5,1 büyüdü. Böylece ilk yarıdaki büyüme yüzde 5,1 olarak gerçekleşti.

yoksulluk-kurt

Güneydoğu’da yeniden yoksullaşma

6 Eylül 2017 / Mustafa Sönmez

Ağırlıkla Kürtlerin yaşadığı Güneydoğu illerinde, AKP rejiminin 2015 ortalarından itibaren izlediği “Güvenlikçi politika” ile birlikte hızlı bir ekonomik gerileme ve yoksullaşma süreci de gözleniyor.

Trump00

Trump düştükçe TL ve AKP toparlanıyor

30 Ağustos 2017 / Mustafa Sönmez

Trump’ın başarısız icraatı ile dolar değer kaybında. TL dâhil yerel paralar ise sıcak paranın geri dönüşü ile toparlanıyor. Türkiye, 2017’de sıcak para girişinde rekor kırarken ucuzlayan dolarla ekonomi de büyüyor. Siyasete de etkisi olacak bu tırmanışın 2017 boyunca sürmesi bekleniyor.

banka-para

Saray’dan bankalara “boş eleştiri”

12 Ağustos 2017 / Mustafa Sönmez

Özellikle 2015, bankacılık açısından oldukça sorunlu bir yıl oldu. Siyasi iktidar bankalara uygulanan karşılık oranlarını azaltarak taze kaynak yarattı. Yani Erdoğan’ın ekonomi yüzde 2,9 büyürken bankaların kârları yüzde 40 arttı diye eleştirdiği sonuç, bizatihi kamu tarafından sağlanan bu destek sayesinde oldu

ist_bogazici_koprusu_teslim_olan_askerler_darbe_16temmuz2016

15 Temmuz ekonomiyi nasıl etkiledi?

8 Temmuz 2017 / Mustafa Sönmez

Neredeyse bir yıl önce 15 Temmuz 2016’da gerçekleşen başarısız askeri darbe girişimi tüm toplumsal hayatı ve doğal olarak ekonomiyi de etkiledi. Darbenin yapıldığı temmuz ayının yarısını da kapsayan üçüncü çeyrekte ekonomi uzun zamandan sonra ilk kez negatif büyüme yaşadı.

kırılgan-ekonomi

Türkiye ekonomisinde tartışmalı, kırılgan büyüme – Mustafa Sönmez

25 Haziran 2017 / Mustafa Sönmez

2017 yılı ilk çeyreğinde büyümenin yüzde 5’i bulup bulmadığı, bunun sürdürülebilir olup olmadığı tartışma götürür ama ekonominin bir “büyüme ivmesi” yakaladığı bir gerçek. Bunu yaratan etkenlerin bir kısmı dış dinamikler, bir kısmı da iç iklim ile ilgili.

erdogan_katar-300x173

Katar sermayesi Türkiye’ye ne katar? – Mustafa Sönmez

2 Haziran 2017 / Mustafa Sönmez

Merkezi bütçeye ve Merkez Bankası’na paralel işlevler üstlendiği eleştirilerine muhatap olan Türkiye Varlık Fonu’nun, küresel varlık fonları ağı olan Uluslararası Varlık Fonları Forumu (IFSWF) üyeliğine kabul edildiği, 23 Mayıs’ta açıklandı. IFSWF, dünyada 30’dan fazla ülkeden üyesi ile birlikte 3 trilyon ABD doların üzerinde varlığın yönetimini temsil ediyor.

politik-ekonomi

AKP krizi “yönetti” ama ne pahasına? – Mustafa Sönmez

24 Mayıs 2017 / Mustafa Sönmez

2017 başlarına kadar, 2016 yılının ikinci yarısında başlayan ve yıl sonlarında temposu artan bir kriz havasından söz ediyorduk. Bugün aynı durum geçerli diyemeyiz. Çünkü AKP, küçülmeye başlayan, daralan ve teknik anlamda da krize girmekte olan ekonomiyi “yönetebildi” ve Türkiye en azından şimdilik bir krizin dışında duruyor. Ama krizin eşiğinde gemiyi kayalara bindirmekten kurtaracak dümen tutuşunun maliyeti ne? Ne pahasına oldu bunlar? Bu da önemli. Geldiğimiz yerden muhasebe yaparsak diyebiliriz ki evet, kriz şimdilik yönetildi ama bedeli de ağır. Türkiye’nin kırılganlığı arttı, dayanıklılığı azaldı.

yoksulluk

‘Yeni Türkiye’nin eski ekonomisini neler bekliyor?

23 Nisan 2017 / Mustafa Sönmez

Türkiye’nin toplumsal ve ekonomik yapısıyla parçası haline geldiği Batı dünyasının demokrasi anlayışına, normlarına pek de uygun düşmeyen “yeni sistem” ile istikrar gerçekleşecek mi, nasıl? Böyle bir sistem değişikliğinin arkasında seçmenin yarısı var, yarısı yok. Dolayısıyla sürdürülebilirlik sorunu var.

cengiz_limak_kolin_erdogan

Referanduma oluk oluk oligark parası

14 Nisan 2017 / Mustafa Sönmez

“Evet” için, AKP oligarkları kesenin ağzını Saray’ın talimatıyla alabildiğine açmış görünüyorlar. Milyonlarca lira, “Parti” üstünden kullanılıyor daha çok. “Parti devleti” için partiye “hibe” olarak aktarılan, kayıtlı-kayıt dışı kaynaklar, su gibi harcanıyor